Bijna weggegooid: Egyptische hoofdsteun blijkt 4500 jaar oud in Tussen Kunst en Kitsch

Broer en zus wilden dit ‘Egyptische rotsblok’ in eerste instantie bij het grofvuil zetten. In Tussen Kunst en Kitsch ontdekken ze dat het maar goed is dat ze dat niet hebben gedaan. Het blijkt een Egyptische hoofdsteun te zijn van 4.500 jaar oud.

Deze uitzending van Tussen Kunst en Kitsch vanuit diverse musea zie je zondag 23 augustus 2026 om 21.20 uur op NPO 1. 

‘We hadden helemaal geen idee’

De hoofdsteun lag in een doos op de zolder van hun overleden moeder. Broer en zus vonden hem toen ze haar huis opruimden. De broer wilde hem eigenlijk gelijk in de kliko gooien, omdat hij dacht dat het een stuk beton was. 'Wij dachten: het is kapot.'

Net op tijd zag de broer de hiërogliefen en besloot het voorwerp toch te bewaren. Voor het ontcijferen van de hiërogliefen gebruikte hij ChatGPT, maar daar kwamen telkens andere resultaten uit.

Ze wisten niet dat hun moeder dit voorwerp in haar bezit had. Het stond ook niet tentoongesteld in haar huis. ‘We hadden helemaal geen idee’, vertelt hij in Tussen Kunst en Kitsch.

Hoofdsteun uit een Oud-Egyptisch graf

Tussen Kunst en Kitsch-expert Karl Stimm vertelt dat het een hoofdsteun uit een Oud-Egyptisch graf is. Het hoofd van de overledene rustte op de steun, met een kussentje ertussen. Het graf was naar het oosten gericht, zodat de overledene de zon zag opkomen, die hem uit zijn doodslaap zou laten ontwaken. De sikkelvormige steun vormt samen met het hoofd van de overledene het hiëroglief van de zonsopkomst.

De hoofdsteun komt uit het Oude Rijk, omstreeks 2500 voor Christus, en is dus zo’n 4.500 jaar oud. Er staan meerdere hiërogliefen op, waaronder ‘Ka’, dat staat voor de ziel, ‘Mut’, de meesteres van de hemel, en ‘Maat’, de godin van de gerechtigheid. De hiërogliefen verwijzen naar de dood en het oordeel dat daarna kwam, legt Stimm uit.

‘Toch maar niet in de kliko gooien’

Stimm: ‘Het is in eerste instantie niet echt een mooi object. Maar het is de zeggingskracht en de betekenis van dit stuk, die het toch een redelijke waarde geven.’ Volgens de expert zijn er zeker verzamelaars voor. Hij schat de waarde op 6.000 euro. Broer en zus zijn erg onder de indruk. ‘Toch maar niet in de kliko gooien’, adviseert Stimm.