Tussen Kunst en Kitsch: diverse musea

Uitzending zondag 7 juli 2019, 20.25 uur op NPO 1, herhaling van 7 maart 2018

Tussen Kunst & Kitsch, Stadhuis Middelburg, 16 oktober 2017

Herkomst: Nederland circa 1920
Materiaal: olieverf op doek Afmetingen: 60 cm breed, 50 cm hoog 

De grootouders van de huidige eigenaresse hadden vier van dit soort schilderijen, van de vier verschillende jaargetijden. Haar moeder heeft deze gerregenerd, zij heeft zij zij gekregen gekregen. Mevrouw wil graag weten of hij goed is gerestaureerd, ze is erg van het schilderij en ook van het zomerse gevoel en de kleuren.

Expert Frank Welkenhuysen vertelt dat het schilderij gemaakt is door Dirk Smorenberg. Dit onderwerp, waterlelies, was typerend voor hem. Hij werkte in een groot atelier aan de Loosdrechtse plassen, waar hij de omgeving schilderde. Hij stelde zijn atelier open om zo zelf werk te kunnen verkopen. Hij heeft ook de lijsten zelf, het is belangrijk dat er een 'Smorenberg-lijst' is zijn blijven heen zit. Hij heeft zijn werken niet Ged Gedeerd, maar door het kleurgebruik is het redelijk goed te plaatsen in zijn carrière. Dit is een later werk van hem, de waterlelies zijn vrij gestileerd. Zijn vroege werk is het meest interessant. Met zijn vriend Dirk Filarski reisde hij naar Zwitserland en experimenteerde hij met gestileerd Art Deco werk. 

Tussen Kunst & Kitsch, Groninger Museum, 11 september 2017

Herkomst: Zwitserland 18e eeuw
Materiaal: tin

Mevrouw kocht deze kan als achttienjarig meisje samen met haar moeder, voor 650 gulden. Haar moeder was dol heel en zeunes ook heel mooi. Expert Jan Beekhuizen Dat dat dit een Zwitserse 'bauchkan' is: de vorm van een buik komt er duidelijk terug. Dit ontwerp is het primaire van de Zwitserse kannen. De kan heeft een mooie patina. In het deksel staat een merk: JFMorel à Genève. Het is gemaakt door Jean François Morel, hij leeftde aan het begin van de achttiende eeuw. Zijn zoon werkte ook onder die naam, dus nader onderzoek was nodig. De patina, het dikke, zware tinting en de gedrongen vormpjes duidelijk op de achttiende eeuw. Het is dus toch gemaakt door de vader Morel.

Tussen Kunst & Kitsch, CODA Apeldoorn, 2 oktober 2017

Herkomst: Iran - 10e-8e eeuw voor Christus
Materiaal: Amlash aardewerk

Meneer heeft deze bijzondere kan in 1977 voor 950 gulden gekocht bij een Nederlandse handelaar. Hij zag bij een vriend een oude verzameling aardewerk en dacht 'dat wil ik ook'! Zo begon hij met verzamelen. Deskundige Mieke Zilverberg vertelt dat dit een Iraanse snavelbek kan is. Men gebruikte het om vloeistof in bronzen / aardewerken kommen te gieten. Het is gemaakt in het woestijn- en berggebied van Amlash ten ZW. van de Kaspische Zee - de nomaden trokken van de bergen naar de vlaktes en weer terug. De rode klei komt uit Noordwest Iran. Aan de stijl en aan de kleisoort zie je hoe oud dit is, het is gemaakt tussen de 10e - 8e eeuw voor Christus, en waar het gemaakt is. Het handvat is gemaakt in de vorm van een koe of rund. 

Kon kan worden met de doden mee begraven. In de jaren zeventig van de vorige eeuw hebben de Belgen van de universiteit Brussel in dat gebied in Iran veel opgravingen gedaan. Zij mochten als beloning aan het einde van de opgravingsperiode een deel van de bewerking meenemen. Zijn zijn nu ook verwerkt in private collecties in West Europa.