Hoogtepunten van de crew van Portretten van Krabbé

We maken eigenlijk een dubbelportret

- Richard den Dulk, regisseur en eindredacteur

'Toen ik Jasper voor het eerst opzocht in zijn atelier merkte ik dat hij die creatieve impulsieve manier van werken, zoals hij dat vroeger had toen hij begon met zijn graffiti werk op straat niet was kwijtgeraakt. Hij werkt nog steeds in een razend tempo, zowel fysiek als klein, op bestaande oude doeken of posters maar ook op ‘ouderwets’ geprepareerd linnen. En hij heeft een enorme productiviteit alsof zijn leven ervan afhangt.

We bespraken in zijn atelier hoe hij de uiteindelijke portretten die hij zou gaan maken voor zich zag en wat we allemaal konden verwachten. Jasper werkt vaak groot. Wat daarmee te doen? Zou het bijvoorbeeld mogelijk zijn om een portret uit een groot werk te snijden? Dat vond hij een fantastisch idee. Zonder dat we dat nou in deze serie hebben gedaan, was dat wel het moment wat me enorm aansprak. 

Dat heeft voor mij alles te maken met hoe kunst vaak bij het grote publiek gepresenteerd wordt. Dat kunst kostbaar en kwetsbaar is en met fluwelen handschoentjes moet worden behandeld. Daar is natuurlijk niks mis mee en hoort bijvoorbeeld bij oude meesters, maar gaat eigenlijk veel meer over het conserveren en de (historische) waarde.

'De waarde van kunst heeft wat mij betreft veel meer te maken met hoe de kunstenaar creatief omgaat met materiaal en dat een kunstenaar ons anders laat kijken naar de wereld of in dit geval de gast. Zoals Jasper het portret van Tom Waes op een afbladderende straatposter schildert. En daarmee zegt dat Tom enerzijds een jongen is van de straat, maar ook iets anders. Het broze materiaal van de posters zegt immers ook iets over zijn kwetsbaarheid. Hiermee tonen we op een toegankelijke manier ook een deel van het creatieve proces en de blik van de kunstenaar Jasper Krabbé.

Als televisiemaker voelde ik tijdens het draaien veel verwantschap met Jaspers werkwijze aangezien ik met de crew simultaan aan zijn getekende portret ook een tv-portret van de gast maak en we dus samen op zoek zijn naar hetzelfde, de kern van onze gast. Op welke locatie en met welke vragen krijgen we het meeste van de gast te zien? Dat was wel het leukste, dat je met het hele team bezig bent met hetzelfde portret: De Portretten van… Krabbé!'

De bijzondere geur van stormachtig Texel

- Jasmin van Santen, productieleider

'In december kwamen we voor het eerst, in complete vorm, bijeen op de redactie. Naar mijn mening is een goed team de helft van het werk. En met een goed team, bedoel ik een team dat bij elkaar past en elkaar aanvult. Op een aantal van ons na, kenden wij elkaar allemaal niet. En dat is toch spannend. Voor deze serie moesten we een paar dagen per aflevering met elkaar op pad om te filmen en als die trein eenmaal dendert, is er geen weg terug. We belanden in een korte en dus heftige voorbereiding. Alles wat is bedacht, moet dan snel en goed geproduceerd worden. Oneindig vaak spraken we de schema’s voor de draaidagen met elkaar door.

Eind januari. De opnames voor de eerste aflevering met Tom Waes zijn aangebroken. Onze kleine colonne aan auto’s vertrok richting Edegem. Ik stond er wat gespannen merkte ik, want dit was onze vuurdoop als nieuw team. Dat gespannen gevoel nam snel af. De sfeer was goed, we werkten samen alsof we dat nooit anders hadden gedaan. En als klap op de vuurpijl voelde de gast zich al snel bij ons thuis. 

Ook na vier afleveringen kunnen we nog steeds allemaal door één deur en daarop mogen we best proosten. Niet alles gaat natuurlijk over rozen. Zo hadden we de laatste opnames, met Ernst Jansz, niet echt de wind mee. Letterlijk. Op Texel raasde een behoorlijke storm die behoorlijk wat roet in het eten gooide. 

Een lange wandelscène op de slufter werd daarom snel verplaatst naar een kop koffie op een strandtent. Hiervoor moesten we wel door de duinen heen ploeteren om bij die locatie te komen. Iedereen nat en koud, alleen Ernst vond het prachtig! Die hield wel van een goede storm. 

Het plan was om voor de avondscène een heerlijke Gado gado te maken en aangezien ik zelf ook een aardig potje kan koken, nam ik die voorbereiding op me. Mijn auto lag dan ook vol met specerijen, sauzen en… rijstazijn. Binnen een half uur bereidden Clarissa en ik het gerecht voor, zodat Jasper het op beeld af kon maken en de mannen konden genieten van een heerlijke maaltijd. Content zetten ik alle spullen weer in de auto. Altijd fijn als mensen genieten van eten. 

Genieten deed ik zelf de volgende dag iets minder toen ik de auto weer instapte en een walm van rijstazijn mij tegemoet kwam. Het potje was ongevallen en opengegaan. Een geur die, zo blijkt, vrij lastig is om uit je auto te verwijderen. Nu nog, als ik in de auto stap, herinnert deze geur mij aan een stormachtig Texel.'

Een programma waar mijn been van gaat trillen

- Clarissa van Caem, redacteur/researcher

'Net als ieder ander begin, is ook dat van een nieuwe serie enorm spannend. In positieve zin. Zeker als het gaat over een nieuw format. Er is nog geen eerste aflevering gemaakt en dat biedt kansen. Er liggen dingen vast, een soort omlijning van wat we gaan maken, maar er is vooral ook nog veel in te kleuren. 

Dit seizoen gingen we op pad met vier gasten, dus taak nummer een: het vinden en binnenhalen van leuke, interessante, maar vooral welwillende gasten. En die gasten laten zich niet altijd strikken, soms ook niet graag, om nog maar niet te spreken over hun overvolle agenda’s. 

Aangezien we onze culturele makers ook nog eens van hun meest persoonlijke kant wilden laten zien, was er nog wel eens de nodige berg te verzetten. Iemand die bijvoorbeeld doorgaans liever niet alles op de spreekwoordelijke tafel legt, is wel weer extra interessant om voor de camera te krijgen, met hun nooit eerder gehoorde verhalen.

Samen met Richard (regisseur/eindredacteur) ging ik op pad naar de gasten, om onder het genot van haver cappuccino’s, gemberthee en droge koekjes de verhalen van onze gasten te verkennen. Uiteindelijk zouden we hiermee de aflevering mee bouwen. Welke plekken zijn voor deze BN’ers van belang? Welke personen hebben een indruk bij ze achtergelaten? Kortom: Wat zijn onze verhaallijnen en waar liggen ze? 

De voorbereidingen zijn leuk. Ze zijn ook hectisch en worden nogal eens omgegooid. Als je er bijvoorbeeld op rekent vanaf morgen met een leuke gast de hort op te gaan, het draaiboek en de hele crew erop afgestemd is en de hoofdpersoon dreigt af te willen haken, dat geeft best hartkrampen. Maar als je op een ander moment in De Draak van Knokke staat, dan maakt dat alles wel weer goed.

We deden bij aanvang van het project een testdag, om o.a. met Jasper uit te proberen hoe Richard als regisseur met hem kan communiceren als we aan het draaien zijn. Jasper is geen interviewer en heeft zelf geen research gedaan naar de gast, dus helpt Richard hem soms wat op weg. Zo leer je elkaar kennen en alvast wat op elkaar ingespeeld. 

Maar geen oefengesprek, zonder oefengast en wie was de gelukkige? Ik. Heel leuk om Jasper alvast wat te leren kennen en andersom, maar ik heb niet zonder reden gekozen voor een veilige plek achter de schermen. En vooral niet voor de camera. Ik verstijf dus voor de camera. Een klein complimentje voor Jasper, die me al vrij snel op mijn gemak kreeg. 

Iets waarvan we later zagen dat het hem ook bij de ‘echte’ gasten al snel lukte. Toen Jasper tijdens ons testdraaien zijn schetsboek pakte om mij te gaan schetsen, en me gebood stil te blijven zitten, nam ik dit iets te lang en iets te letterlijk. De kramp schoot erin en een van mijn benen begon te trillen. Maar daaraan hield ik dan wel een mooie schets over. En alvast een goed gevoel bij en met de presentator van onze serie.'

Reisclips die de gesprekken onderbreken

- Joey van Noortwijk, editor

'Ik was direct enthousiast toen ik gevraagd werd om de montage te doen voor Portretten van Krabbé. Het is alleen niet vaak dat ik iets over kunst maak. Een brede doelgroep aanspreken met een kunst en cultuurprogramma is ook niet heel makkelijk. Het zijn vaak toch lange gesprekken en bij dit programma komen daar dan ook nog eens dat schetsen bij. 

Idee was om de inhoudelijke scènes af te wisselen met reisshots die een clipvorm moesten krijgen met urban, hiphop-achtige muziek, een stijl die aansluit bij Jasper. Daarom ben ik flink in die muziek gedoken. Alles met het doel om een dynamisch programma te krijgen met een mooie spanningsboog.

Regisseur Richard den Dulk wilde in die reisblokjes snelle beweging aan het einde van het shot. Hiervoor moest de cameraman David Vaessen heel gevarieerd draaien. Ik heb in de montage nog nooit zoveel fantastische shots gezien. Dit monteerde voor mij verschrikkelijk lekker. 

Een lastig punt waren de schetsen van Jasper. Het idee daarbij was natuurlijk dat je die ziet ontstaan, maar toch niet de overhand krijgen in de interviews. Het zijn eerste probeersels en moeten de kijker nieuwsgierig maken naar het eindportret zonder al teveel weg te geven. 

Deze montage was niet gelukt zonder de hulp van mijn collega Tim van der Meulen die de voormontage heeft gemaakt. Een voormontage is het verhaal (op basis van de aantekeningen van de regisseur) inhoudelijk klaarleggen op een tijdlijn met de juiste shots erbij. Zodat verhalen niet te lang worden en begrijpelijk worden. Want er wordt tijdens de opnames natuurlijk veel meer gedraaid dan dat er wordt uitgezonden. Tim heeft hiervoor een fantastische basis gelegd wat mij heel veel werk gescheeld heeft, waardoor ik mij goed kon focussen op de afwerking en de details.'

Niet zomaar een das!

- Peter van de Berg, geluidsman

'Een niet te vergeten moment van deze opnameperiode was toen we gingen draaien voor een oude middelbare school. Ik stond daar voor de ingang een sjaal te strikken. Als geluidsman houd ik me daarmee bezig, omdat ik daar mijn microfoon vaak in verberg en geregeld check of die goed zit. 

Dit is meestal routine, maar op dit ene kleine onbewaakte moment besefte ik me ineens dat ik niet zomaar een das aan het goed doen was…. Het was de das van Ernst Jansz! Eén van de twee mannen waarop álle meiden vroeger smoorverliefd waren. En mij misschien de wind uit de zeilen hebben genomen... Maar of ik het ze kwalijk kon nemen? Nooit. Waanzinnig!'

Strakke schema’s, maar veel geleerd!

- Floris Beltman, productie-assistent

'Iets te enthousiast liep ik door een leeg, voor ons speciaal na sluitingstijd geopend, Mauritshuis in Den Haag toen mij werd verteld dat ik in het zicht van de security moest blijven. Een paar weken daarvoor stonden we nog in de buik van een draak op een Vlaams landgoed.

Met dit programma zijn we op de meest fantastische plekken geweest waar je normaal niet snel komt. Super leuk en spannend, maar productioneel soms ook erg uitdagend, want als productie-assistent is mijn taak om overal te helpen bij de organisatie.

Iedere aflevering bestond uit veel verschillende locaties door heel Nederland en soms ook België en werd in twee tot drie dagen gedraaid, een enkele dag met twee camera’s. Omdat veel tijd verloren ging aan reizen hadden we erg strakke schema’s. 

Dit was mijn eerste klus waarbij we niet in de studio, maar op locatie gingen filmen en ik heb daarom mega veel nieuwe dingen geleerd en daar ben ik dit leuke team heel erg dankbaar voor. Het was een feestje om Portretten van Krabbé te maken!'

Verder in het team:
David Vaessen, 1 ste cameraman, DOP
Roel van Horssen, cameraman
Inge Peters en Sven van Herk, productie
Tim van der Meulen, voormontage editor
Stephan de Haas, uitvoerend producent